Του Υποπτεράρχου (Ο) ε.α. Δημητρίου Δρόσου (MBA, MSc, MA, ΡΜ, LLB, BSc) Μέλους ΔΣ/ΣΕΕΘΑ

Τουρκία – Πακιστάν

Ο Recep Tayyip Erdoğan στις 14/02/2020 στη διήμερη επίσκεψή του στο Islamabad σε συνεδρίαση της Βουλής του Πακιστάν δήλωσε ότι αισθάνεται το Πακιστάν ως σπίτι του και δεν ξεχνά τη βοήθεια που έστειλε το Πακιστάν κατά τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες των Τούρκων. Το Πακιστανικό ΥΠΕΞ δια του εκπροσώπου του Asisha Farooqui επιβεβαίωσε τις αδελφικές σχέσεις που έχουν τα δύο κράτη σε θεμελιώδη ζητήματα. Η προηγούμενη επίσκεψη του Tayyip Erdoğan στο Πακιστάν ήταν το Νοέμβριο του 2016. Η συνεργασία τους στην άμυνα και στην ασφάλεια, είναι σε ύψιστα επίπεδα.

Το 2016 η Τουρκία δώρισε 34 Τ-37 αεροσκάφη με ανταλλακτικά στο Πακιστάν.  Τον Ιούλιο του 2018 η Άγκυρα σύναψε συμφωνία με το Πακιστάν για να εφοδιάσει με τέσσερις (4) κορβέττες το Ναυτικό του. Ήταν η μεγαλύτερη εξαγωγική ανάθεση που έκανε η Τουρκική αμυντική βιομηχανία ποτέ. Ξεκίνησε επίσης η αναβάθμιση τριών (3) Πακιστανικών υποβρυχίων. Τον Οκτώβριο 2018 το Πακιστανικό Ναυτικό ανέθεσε σε συνεργασία με την Τουρκική αμυντική βιομηχανία STM, τη ναυπήγηση ενός πολεμικού δεξαμενόπλοιου 17.000 ton σε ναυπηγείο στο Καράτσι.

Η Άγκυρα στο μεταξύ προβαίνει στην προμήθεια MFI -17 Super Mushshak αεροσκαφών. Είναι ένας τύπος Πακιστανικού ελαφρού αεροσκάφους που μεταξύ άλλων ασκεί αποστολές για: αναγνώριση, περιπολίες στα σύνορα, εκπαίδευσης, έλεγχο καμουφλάζ, παρατήρηση πυρών πυροβολικού, forward air control (φωτογραφίες του α/φους ως κατωτέρω).

Η Τουρκία με δεδομένο ότι στερεύουν οι εφεδρείες της από Τουρκομάνους και Σύριους τζιχαντιστές στον πόλεμο της Λιβύης (έχει ταχθεί υπέρ του Fayez al-Sarraj), ζητεί τη βοήθεια από Πακιστανούς «εθελοντές», δηλαδή τζιχαντιστές για να αναπληρώσουν τις εκεί απώλειες. Η ομοιότητα της Κυβέρνησης της Τουρκίας με το Πακιστάν πέραν των άλλων στηρίζεται ότι και οι δύο λαοί είναι Σουνίτες και δεν είναι Άραβες. Είναι γνωστή η έχθρα της Τουρκίας με τους Άραβες, ένεκα Οθωμανικής καταπίεσης και βεβαίως η αντιπαλότητα με τις δύο προεξάρχουσες δυνάμεις του Σουνιτικού Αραβισμού, τη Σαουδική Αραβία και την Αίγυπτο.

Ιστορικά τώρα, το Πακιστάν ήταν που αναγνώρισε αρχικά το ψευδοκράτος της Βόρειας Κύπρου μετά την Τουρκική εισβολή. Απέσυρε εν τέλει την αναγνώριση το 1983 μετά το ψήφισμα 541 του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ. Ωστόσο το Υπουργείο Άμυνας του Πακιστάν ονομάζει τις επιθετικές επιχειρήσεις και βαρβαρότητες του Αττίλα στην Κύπρο ως «ειρηνευτικές» επιχειρήσεις. Η 6η Squadron (κατά τον Sultan Hali, μέλος πληρώματος της Πακιστανικής Αεροπορίας), επαίρεται ότι ανέλαβε να μεταφέρει ιατρική βοήθεια στην Άγκυρα για τους Τούρκους τραυματίες εκείνης της περιόδου. Με ειδική πτήση που έγινε στα Άδανα και έπειτα μεταφορά Πακιστανικού ιατρικού προσωπικού σε στρατόπεδα στη Mersin και στην Tarsus. Ο Ali Bhutto πρόεδρος του Πακιστάν, είχε δηλώσει ότι σε περίπτωση πολέμου Ελλάδος-Τουρκίας, θα τασσόταν υπέρ της Τουρκίας.

Ως λογική αλληλουχία των άριστων σχέσεων Τουρκίας-Πακιστάν διαχρονικά, δεν μας παραξενεύει ότι στις στρατιωτικές ασκήσεις, το Νοέμβριο 2019, (άσκηση INVITEX “Doğu Akdeniz-19”), που έγινε πλησίον της Μεγίστης και (ναυτική άσκηση Turgut Reis-4) που έγινε Δυτικά της Κύπρου, στην πρώτη περίπτωση ένα αεροσκάφος Ρ-3 Orion του Πακιστάν ναυτικής επιτήρησης, με παράνομη NAVTEX του σταθμού της Αττάλειας, παραβίασε το FIR Αθηνών χωρίς υποβολή σχεδίου πτήσεως, όπου και αναχαιτίσθηκε από τις ΕΕΔ, ενώ στη δεύτερη περίπτωση η Πακιστανική φρεγάτα τύπου Perry (Alamgir), έκανε παράνομα ελέγχους εμπορικών πλοίων, αναγνωρίζοντας έτσι έμμεσα το Πακιστάν την κυριαρχία της Τουρκίας στην ευρύτερη περιοχή. O Mohammed Akram, κυβερνήτης της φρεγάτας PNS Alamgir, δήλωσε ότι στο μέλλον με τις ΤΕΔ θα διεξάγουν “ειδικά” σενάρια στην Ανατολική Μεσόγειο.

Εάν οι σχέσεις Ρωσίας και Τουρκίας λόγω αποκλίνοντων συμφερόντων στην Ιντλίμπ και στη Λιβύη χειροτερεύσουν, τι θα γίνει με το εργοστάσιο παραγωγής πυρηνικής ενέργειας; Το πυρηνικό Πακιστάν θα βοηθήσει την Άγκυρα στην πρόσκτηση πυρηνικής τεχνογνωσίας για σχάση;

Ελλάς – Ινδία

Ο Recep Tayyip Erdoğan δήλωσε στην πρόσφατη επίσκεψή του στο Πακιστάν, ότι θα παράσχει κάθε βοήθεια στο Πακιστάν για την περιοχή του Kashmir, αποκαλώντας ως τρομοκράτες αυτούς που αντιτίθενται στα Πακιστανικά συμφέροντα. Η Ινδία εξέφρασε την οργή της για τις δηλώσεις του Ερντογάν, ζητώντας από την Τουρκία διά του Raveesh Kaumar να μην παρεμβαίνει στις εσωτερικές υποθέσεις της Ινδίας. Ο Τούρκος πρόεδρος πρόσθεσε ακόμη έναν εχθρό του, στον μακρύ κατάλογο εχθρών που έχει.

Το Πακιστάν είναι σε ιστορική έχθρα με την Ινδία για πολλούς λόγους και με κύριο αγκάθι το Kashmir. Με δεδομένο ότι στη διεθνή διπλωματία δεν υπάρχουν ρομαντισμοί αλλά συμφέροντα και με προϋπάρχουσες ήδη ιστορικά, τις φιλικές σχέσεις της Ελλάδος με την οικονομική και πυρηνική υπερδύναμη Ινδία, είναι άμεση και επιτακτική η ανάγκη περαιτέρω εμβάθυνσης των σχέσεών μας και ειδικά σε: αμυντικά θέματα, κυβερνοασφάλεια, hacking, ενέργεια, διπλωματία. Η σύσφιξη σχέσεων Ελλάδος και Ινδίας δεν θα προκαλέσει τα Δυτικά συμφέροντα καθώς η Ινδία διατηρεί άρρηκτους δεσμούς με το Βρετανικό Στέμμα, ενώ η Ινδία είναι σε αντιπαράθεση με την Κίνα και εν γένει το Παγκόσμιο Ισλαμιστικό Σαλαφιστικό Κίνημα λόγω του Κασμίρ. Ακολουθεί εν γένει ανεξάρτητη πολιτική που καθορίζεται από το τεράστιο μέγεθος της δύναμής της παγκοσμίως. Η Ινδία είναι μέλος των BRICS, ενώ από το 2017 μαζί με το Πακιστάν αποτελούν μέλη του Shanghai Cooperation Organization (SCO). Έχει προταθεί από 80 κράτη παγκοσμίως και από 4 στα 5 Μόνιμα μέλη του ΣΑ του ΟΗΕ, η Ινδία να αποτελέσει το 6ο μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ.

Η μαγιά υπάρχει, καθώς οι Ελληνο- Ινδικές πολιτιστικές σχέσεις είναι ισχυρά σφυρηλατημένες με κινηματογραφικά φεστιβάλ, εκθέσεις, δραστηριοποίηση Συλλόγων και Ενώσεων, ενώ υφίσταται και Μορφωτική Συμφωνία που υλοποιείται με εκτελεστικά προγράμματα 3ετούς διάρκειας. Υφίσταται μελέτη Ελληνικής γλώσσας, φιλοσοφίας από Ινδικά ΑΕΙ, μέσω λειτουργίας Εδρών και Σχολών, συνεργασία Πανεπιστημίων (έδρα Ελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Jawaharlal Nehru στο Ν. Δελχί και συνεργασία των Ινδών με το ΟΠΑ. Οι δύο χώρες συνεργάζονται ήδη σε ετήσιες πολιτικές διαβουλεύσεις, στο πλαίσιο διεθνών Οργανισμών. 

Η Ινδία είναι μία από τις ταχύτερα αναπτυσσόμενες χώρες παγκοσμίως, ενώ θεωρείται ως μία από τις κορυφαίες αγορές εξερχόμενου τουρισμού παγκοσμίως. Το 2020 οι Ινδοί τουρίστες αναμένεται να είναι 50 εκ. Επίσης σε προορισμούς εκτός της Ασίας, στην κατηγορία «αναδυόμενοι προορισμοί», η Ζάκυνθος κατατάσσεται πρώτη για τους Ινδούς και ακολουθούν οι Μαλδίβες και οι Σεϊχέλες. Το Α’ Επιχειρηματικό Forum που διεξήχθη στην Αθήνα μεταξύ Ελλήνων και Ινδών επιχειρηματιών, πρέπει να έχει συνέχεια. Οι Ινδοί θεωρούνται ως από τους κορυφαίους στον τομέα πληροφορικής παγκοσμίως. Είναι από τις ελάχιστες χώρες στον κόσμο που η Αμερική, είναι ελαστικότερη στις προϋποθέσεις εισόδου με visa ενός Ινδού για εργασία στις Η.Π.Α., ειδικά εάν έχει γνώσεις πληροφορικής, λόγω της αριστείας που έχει δημιουργήσει η Ινδία, ως brand name σε αυτή την κατηγορία. Μήπως πρέπει να δούμε και εμείς κάτι ανάλογο, ειδικά σε τομείς όπως Κυβερνοάμυνα και Κυβερνοασφάλεια; Μήπως πρέπει στους νόμιμους εποχικούς εργάτες στις αγροτικές εργασίες, να προτιμάμε Ινδούς αντί άλλων εθνοτήτων με σύναψη διακρατικών συμφωνιών;

Στους άξονες ή αντιάξονες που προσπαθεί να δημιουργήσει η Άγκυρα στην περιοχή (Πακιστάν, Τυνησία, Hamas/Παλαιστίνη, GNA/Τρίπολη, Κατάρ), η χώρα μας πρέπει να απαντήσει με ειρηνική αλλά ταυτόχρονη “επιθετική” διπλωματική τακτική, δημιουργώντας το δικό της πλέγμα στρατηγικών συμμαχιών και χωρίς βέβαια να θεωρηθεί ότι αυτό στρέφεται εναντίον κανενός, για να μην δημιουργηθούν αντισυσπειρώσεις. Δεν πρέπει να μας διαφύγει το γεγονός ότι υφίστανται ενδείξεις ότι η Άγκυρα θα προσπαθήσει (ή ήδη προσπαθεί;) να δημιουργήσει ανάλογη συμφωνία για τα θαλάσσια ύδατα όπως με την Τρίπολη και με την Τυνησία. Άραγε που θα τέμνονται αυτά τα ενδεχόμενα θαλάσσια σύνορα Τουρκίας και Τυνησίας (αν γίνουν); Βόρεια της Κρήτης και Νοτίως των Αντικυθήρων, εγκλωβίζοντας έτσι την Κρήτη σε ένα ιδιότυπο καθεστώς «ομηρείας»;

Η δημιουργία στρατηγικής σχέσης σε όλους τους τομείς με την Ινδία, κρίνεται επιβεβλημένη, ειδικά στους τομείς Άμυνας, Ασφάλειας, Κυβερνοπολέμου, Πληροφορικής, Ενέργειας, Τουρισμού, Πολιτισμού και Οικονομίας. Υπό αυτό το πρίσμα ανάλυσης, θεωρούνται ορθές οι επιτυχημένες επαφές αντιπροσωπειών του ΥΠΕΘΑ στον τομέα των Αμυντικών Εξοπλισμών. Πρέπει να υπάρξει συνέχεια και εμβάθυνση και σε υψηλότερο επίπεδο αλλά και με τις Ελληνικές Αμυντικές Βιομηχανίες, και γιατί άραγε όχι, να διεξαχθούν και κοινές στρατιωτικές ασκήσεις με τις Ινδικές Ένοπλες Δυνάμεις. Άλλωστε η Τουρκία πράττει το ανάλογο με το Πακιστάν (κοινές αεροναυτικές ασκήσεις), γιατί όχι και η Ελλάδα με την Ινδία;

Η Τουρκία είναι πασιφανές ότι διεξάγει υβριδικό και ψυχολογικό πόλεμο στην ευρύτερη περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.  Χρησιμοποιεί ως proxy players με υλικοτεχνική βοήθεια, διάφορες οργανώσεις και κινήματα (Hamas στην Παλαιστίνη, GICL στη Λιβύη, Ahrar al-Sham, Jabnat al-Nusra και Liwa al-Tawhid στη Συρία, Jaish – e – Mohammed στο Kashmir, Ουιγούρους στο Ανατολικό Τουρκεστάν, Τουρκομάνους, Τάταρους στην Κριμαία κ.λ.π.), και βέβαια έχει εργαλειοποιήσει το προσφυγικό – μεταναστευτικό ζήτημα, καθιστώντας το ως μείζον πρόβλημα εθνικής ασφαλείας πλέον. Μην ξεχνάμε επίσης τα ισλαμιστικά σχολεία του Πακιστάν (madrassahs), όπου εκεί γαλουχήθηκαν οι Mujahideen (αγωνιστές) για τον πόλεμο αρχικά κατά των Σοβιετικών στο Αφγανιστάν και αργότερα κατά των Σέρβων στη Βοσνία. Το όνομα Taliban από εκεί προέρχεται και σημαίνει «σπουδαστής» των madrassahs, δηλαδή των Ουαχαμπιστικών σχολείων του Πακιστάν. 

Στο πλαίσιο δημιουργίας των νέων στρατηγικών συμμαχιών της Ελλάδος, με τις υπάρχουσες συνθήκες και πριν αναρτήσει η αρμόδια Διεύθυνση του ΟΗΕ τις συντεταγμένες της παράνομης θαλάσσιας συμφωνίας Τουρκίας – Τρίπολης,  θα πρέπει να προβούμε άμεσα σε μονομερή ανακήρυξη της ΑΟΖ από τη χώρα μας. Στη συνέχεια με όποιον έχει αντίρρηση μπορούμε να προσφύγουμε αμοιβαία στο Διεθνές Δικαστήριο για το Δίκαιο της Θάλασσας (International Tribunal for the Law of Sea) στο Αμβούργο βάσει του άρθρου 287 της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας / UNCLOS III (αν και η Τουρκία είναι από τα ελάχιστα κράτη που δεν έχουν επικυρώσει τη συνθήκη, στο χάρτη αυτά τα κράτη είναι με κόκκινο, αλλά αυτό αποτελεί δικό της θέμα).

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016