Του Υπτχου (Ο) ε.α. Δημητρίου Δρόσου

Φωτογραφία:

Caspar Camille Rubin

Η ιστορία διδάσκει ότι μία σύρραξη μεταξύ κρατών δεν συμβαίνει ακαριαία, ούτε ακόμη και όταν συμβεί μία κατ΄εξοχήν αιφνιαδιαστική επιχειρησιακή ενέργεια. Έχει προηγηθεί κατά κανόνα,  μία αλληλουχία διαδοχικών ενεργειών, ψυχολογικών, διπλωματικών, ακόμη και στρατιωτικών (χωρίς οι τελευταίες να έχουν το χαρακτήρα του θερμού πολέμου ή επεισοδίου). Αυτές οι ενέργειες μορφοποιούν τη διαμάχη μεταξύ των κρατών. Σημαντικότατος παράγοντας που οδηγεί στη διαμάχη είναι ο οικονομικός. Ο Πλάτωνας τόνισε: «Δια γαρ την των χρημάτων κτήσιν πάντες οι πόλεμοι ημίν γίγνονται».

Ειδικότερα οι ψυχολογικές επιχειρήσεις κατά σειρά βαθμιαίας εξέλιξης είναι:

  • Διαφωνία
  • Ένταση
  • Αντίθεση

Η Τουρκία σήμερα διεξάγει υβριδικό πόλεμο κατά της χώρας μας και  μεταξύ άλλων ασσύμετρων μορφών, ειδικότερα με τη μορφή ψυχολογικών επιχειρήσεων. Η επιρροή των ψυχολογικών επιχειρήσεων εκδηλώνεται κυρίως στον τομέα των «στερεοτύπων», δηλαδή των προτύπων όπως αντιλαμβανόμαστε τον κόσμο και ερμηνεύουμε τα φαινόμενα της ζωής. Εφόσον αυτά τα «στερεότυπα» δημιουργούνται σε ευρύτερα κοινωνικά σύνολα που φθάνουν έως τα κράτη μιλάμε για εθνικά «στερεότυπα».

Η Τουρκική κοινωνία αυτή τη στιγμή έχει μορφοποιήσει εχθρικά συναισθήματα προς τη Δύση και προς ορισμένες Αραβικές χώρες. Ειδικότερα έχουν αναπτυχθεί ένστικτα επιθετικότητας σε βάρος της Ελλάδος, της Κύπρου, της Γαλλίας, του Ισραήλ, της Αιγύπτου, της Σαουδικής Αραβίας, του Κουρδικού στοιχείου. Η επιθετικότητα κατά γειτονικών χωρών όμως, γεννά τον εθνικισμό και απόρροια αυτού είναι ο ιμπεριαλισμός. Συνεπώς βάσει αυτού του ιμπεριαλισμού η Τουρκία νοιώθει να «πνίγεται» από τα γεωγραφικά όρια που έθεσε η συνθήκη της Λωζάννης. Αυτό που κάνει η Τουρκία σήμερα επί της ουσίας δεν απέχει από τη Ναζιστική θεωρία του Lebensraum (ζωτικού χώρου).

Είναι γεγονός όμως ότι τα στερεότυπα επηρεάζουν την κρίση, την παρατήρηση και τις πράξεις. Στον υβριδικό πόλεμο που διεξάγει η Τουρκία με τις ψυχολογικές επιχειρήσεις η προπαγάνδα παίζει λίαν σημαντικό ρόλο στην προσπάθεια για ύπαρξη υψηλού φρονήματος στον Τουρκικό λαό. Προπαγάνδα είναι η επιστημονική διάδοση πληροφοριών, ιδεών, δογμάτων ή συνθημάτων προς επηρεασμό της κοινής γνώμης για εξυπηρέτηση συγκεκριμένων σκοπών. Η δύναμη της προπαγάνδας είναι πολύ ισχυρή. Ο Hitler είχε δηλώσει: «Χάρη στην προπαγάνδα πήραμε την εξουσία». Ο Marx επίσης είχε δηλώσει: «Η ιδέα μετατρέπεται σε υλική δύναμη όταν μπει στις μάζες». Κατά τον Carl Gustav Jung αποσκοπεί η προπαγάνδα να πείσει τον λαό τι να πράξει, ενώ συνυπάρχει με την στρατιωτική και πολιτική στρατηγική των αντιμαχομένων κρατών.

Παράδειγμα ενώ οι Τούρκοι καυχώνται ότι στέλνουν χερσαίες δυνάμεις για επιχειρήσεις στη Β. Συρία και στη Λιβύη, είναι πλέον εξακριβωμένο ότι η πλειονότητα των συμμετασχόντων στην πρώτη γραμμή πυρός είναι Σύριοι Τζιχαντιστές, Τουρκομάνοι, μισθοφόροι, πρώην μέλη του FSA κλπ. Ελάχιστοι Τούρκοι στρατιώτες συμμετέχουν στις χερσαίες επιχειρήσεις για τον φόβο των απωλειών. Εκ του ασφαλούς βεβαίως οι Τούρκοι βομβαρδίζουν είτε αεροπορικώς, είτε με πυροβολικό εξ αποστάσεως τα προπύργια των Κούρδων στο Β. Ιράκ και στη Β. Συρία και παρέχουν την απαιτούμενη επιμελητεία, οργάνωση, εφοδιασμό.

Η εμπλοκή Τουρκικών στρατευμάτων μέχρι σήμερα είναι με το ΡΚΚ, μία χρόνια διαμάχη που δεν έχει λήξει ακόμη και έχει επιφέρει βαριές απώλειες στον Τουρκικό στρατό και ειδικά στη Στρατοχωροφυλακή (Jandarma). Εδώ έχουμε να κάνουμε με τακτικό στρατό (Τουρκία) από τη μία, κατά ανταρτών (Κούρδων) από την άλλη, μάλιστα φτωχά εξοπλισμένων σε σχέση με τα υπερσύγχρονα μέσα που διαθέτουν οι ΤΕΔ. Εσχάτως παρατηρείται εμπλοκή των ΤΕΔ και στη Λιβύη, με τον LNA να ομιλεί για νεκρούς Τούρκους στρατιώτες. Επίσης τα πολυδιαφημισμένα Τουρκικά Kirpi δεν έχουν επιδείξει την ανάλογη αποτελεσματικότητα με πλήθος αυτών να έχουν πέσει στα χέρια ανδρών του Khalifa Haftar. Ήδη η αντιπολίτευση της Τουρκίας αντιδρά στην αποστολή των στρατευμάτων στη Λιβύη και τονίζει ότι προέχει να συγκεντρωθεί η Τουρκία στα θέματα που έχει με τους γείτονές της. Επίσης και στη Λιβύη, οι ΤΕΔ συγκρούονται με ένοπλες πολιτοφυλακές και όχι με τακτικό στρατό.

Δεν έχουμε διαπιστώσει έως σήμερα τη μαχητικότητα των ΤΕΔ που υπερηφανεύονται οι Τούρκοι, ενάντια σε τακτικό Στρατό και πολύ περισσότερο όταν ο Στρατός αυτός είναι από τους πλέον αξιόμαχους του ΝΑΤΟ όπως είναι οι ΕΕΔ. Επίσης διαπιστώνονται ορισμένα προβλήματα που δείχνουν ότι η Τουρκία ΔΕΝ είναι αυτή που θέλει να αυτοπαρουσιασθεί. Τι συμβαίνει με την Τουρκική Λίρα (TRY) και την Τουρκική Οικονομία εν γένει; Υφίσταται επάρκεια έμπειρων πιλότων  στην Τουρκική Πολεμική Αεροπορία μετά τις μαζικές εκκαθαρίσεις του Erdoğan; Μήπως η διαφθορά που διατρέχει την Τουρκία υποσκάπτει την κοινωνική συνοχή της; Τι σκοπούς εξυπηρετεί η λεγόμενη «Διώρυγα» της Κωνσταντινούπολης και ποια η σχέση συγγενών του Erdoğan με κατασκευαστικούς οίκους; Τα ανθρώπινα δικαιώματα που καταπατώνται από τον απολυταρχισμό του Τούρκου Προέδρου μήπως διχάζουν την Τουρκική κοινωνία;

Αντίστοιχα πλεονεκτήματα επίσης που πιθανόν έχουν υποτιμηθεί στην αντίληψη του Ελληνικού λαού πρέπει να αναδειχθούν για την ανάταξη του φρονήματος. Θα αναφερθώ συνοπτικά σε ένα μόνο στοιχείο, όπως το Ελληνικό σύστημα Αεράμυνας που είναι ανεπτυγμένο εδώ και έτη, υπερτερεί σαφέστατα του Τουρκικού, με πλήρη έλεγχο του ΕΕΧ. Έχει αποδειχθεί ότι η ένδειξη lock από τέτοια συστήματα αποτρέπει τον οποιοδήποτε εισχωρούντα, διότι γνωρίζει ότι η διαδικασία είναι αυτόματη και μοιραία.

Οι τεχνικώς ασκούμενες μακροχρόνιες ψυχολογικές επιχειρήσεις έχουν τη δύναμη να υποσκάπτουν τα θεμέλια του Έθνους, να προκαλούν έσωθεν εξασθένηση της ιδεολογικής συνοχής των πολιτών, να προκαλούν ψυχικά τράυματα σε ένα λαό και να αυξάνουν τις πιθανότητες επιτυχίας της εχθρικής πολεμικής ενέργειας. Ο μόνος τρόπος όταν ο αντίπαλος χρησιμοποιεί προπαγάνδα είναι η χρήση αντίστοιχης προπαγάνδας προς αντιμετώπισή της (αντιπροπαγάνδα).

Πολλοί είναι οι τρόποι άσκησης ψυχολογικών επιχειρήσεων. Παραδείγματα:

  • Η μείωση της δύναμης του αντιπάλου στην αντίληψη του κόσμου,
  • Η προσπάθεια πειθούς προς τις ουδέτερες χώρες (ή αυτές που κρατούν ίσες αποστάσεις) για το δίκαιο και τις ειρηνικές προθέσεις της Ελλάδος,
  • Η ισχυροποίηση του ίδιου του Έθνους στην πεποίθηση της Νίκης.

Είναι υποχρέωση της Ελλάδος η αντιμετώπιση των ψυχολογικών επιχειρήσεων στο πλαίσιο του υβριδικού πολέμου που διεξάγει η Τουρκία. Σκοπός  η στήριξη της εθνικής μας πολιτικής, η προώθηση των επιδιώξεών μας και σαφώς η εξουδετέρωση των Τουρκικών προσπαθειών για υπόσκαψη του ηθικού του Ελληνικού λαού.

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016