Ένας από τους εφιάλτες του καθεστώτος Ερντογάν είναι ο τουρκο-ιρανός επιχειρηματίας Ρέζα Ζαράμπ! Η απόφασή του να συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές δίνοντας στοιχεία για τα οικονομικά “πάρε-δώσε” της Άγκυρας με την Τεχεράνη, έχει βάλει στη γωνία τον Ερντογάν. Ο Ζαράμπ είναι μάλλον το πιο χρήσιμο “εργαλείο” πίεσης της Ουάσινγκτον εναντίον του Ερντογάν.

Ο Ζαράμπ, μετά από την απόφασή του να συνεργαστεί με τις αμερικανικές αρχές,τον Σεπτέμβριο του 2017, κυκλοφορεί ελεύθερος στη Νέα Υόρκη. Ο βίος του είναι μάλλον πολυτελής.

Η εφημερίδα Hürriyet Daily News, γράφει ότι ο Ζαράμπ μένει στο πολυτελές ξενοδοχείο της Νέας Υόρκης Four Seasons Downtown Hotel. Την περασμένη εβδομάδα, η τουρκική εφημερίδα τον εντόπισε να τρώει με μια γυναίκα στο εστιατόριο Nobu της Νέας Υόρκης και να κυκλοφορεί με πολυτελές αυτοκίνητο.

Η άνεση κινήσεων του Ζαράμπ φαίνεται να προβληματίζει ιδιαίτερα το τουρκικό καθεστώς. Κι αυτό ,γιατί όπως γράφει η Hürriyet, “νομικοί εμπειρογνώμονες αναφέρουν πως ο μοναδικός λόγος για να αποφυλακιστεί και να κυκλοφορεί τόσο άνετα είναι να έχει έρθει σε συμφωνία με το FBI”. Που σημαίνει ότι έχει δεχτεί να μιλήσει. Ή μάλλον έχει ήδη μιλήσει.

Ο Τουρκο- Ιρανός έμπορος χρυσού κατέθεσε στις αρχές Δεκεμβρίου του 2017, στη δίκη ενός στελέχους τουρκικής τράπεζας, σε ομοσπονδιακό δικαστήριο της Νέας Υόρκης. Εκεί παραδέχτηκε, ότι προέβη σε δωροδοκίες προκειμένου να εξασφαλίσει την αποφυλάκισή του από τουρκικές φυλακές το 2013 αφού είχε συλληφθεί εκεί στο πλαίσιο έρευνας για διαφθορά.
Ο έμπορος Ρεζά Ζαράμπ δεν αποκάλυψε τα πρόσωπα που δωροδόκησε. Έχει δηλώσει ένοχος στις κατηγορίες ότι συνωμότησε με στόχο να βοηθήσει το Ιράν να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις.
Ο Ζαράμπ κατέθεσε ως μάρτυρας των Αμερικανών εισαγγελέων κατά του Μεχμέτ Χακάν Ατίλα, στελέχους της τουρκικής κρατικής τράπεζας Halkbank που καταδικάστηκε τον Μάιο του 2018, σε 32 μήνες φυλάκισης, από αμερικανικό δικαστήριο.

Ο Ζαράμπ, είναι ένας 34χρονος τουρκοϊρανός επιχειρηματίας, ο οποίος συνελήφθη τον Μάιο του 2016 στη διάρκεια ενός οικογενειακού ταξιδιού του στο Μαϊάμι. Οι πληροφορίες λένε ότι αποκάλυψε σε ομοσπονδιακό δικαστήριο του Μανχάταν ότι από τον Μάρτιο 2012 έως τον Μάρτιο 2013 δωροδόκησε με περισσότερα από 50 εκατομμύρια ευρώ τον πρώην υπουργό Οικονομίας της Τουρκίας Ζαφέρ Τσαγκλαγιάν.
Αυτό του επέτρεψε να επιβληθεί ως ο βασικός ενδιάμεσος σ’ ένα περίπλοκο αλλά κερδοφόρο περιφερειακό λαθρεμπόριο που επέτρεπε στο Ιράν, μέσω της δημόσιας τουρκικής τράπεζας Halkbank, να διοχετεύει στο διεθνές τραπεζικό κύκλωμα δισεκατομμύρια ευρώ από εισπράξεις για υδρογονάνθρακες, παρά τις αμερικανικές κυρώσεις οποίες απαγόρευαν το εμπόριο με την Τεχεράνη.

Μπροστά σε δεκάδες τούρκους δημοσιογράφους, αυτός ο κομψός κρατούμενος, ντυμένος με μαύρο σακάκι και λευκό πουκάμισο και μιλώντας στα τουρκικά μέσω διερμηνέα, υποστήριξε πως ο Ερντογάν, που ήταν τότε πρωθυπουργός, είχε δώσει «οδηγίες» για να συμμετάσχουν στο λαθρεμπόριο και δύο άλλες δημόσιες τράπεζες.

Αυτό σημαίνει πως ο Ερντογάν γνώριζε τα πάντα για την παράκαμψη των κυρώσεων, παρόλο που ο τούρκος πρόεδρος διαβεβαιώνει ότι δεν έχει κάνει τίποτε το επιλήψιμο.
Πώς είχε άραγε τέτοιες διασυνδέσεις αυτός ο νεαρός επιχειρηματίας, ο οποίος ήταν 28 ετών όταν οργάνωσε αυτό το λαθρεμπόριο στις αρχές του 2012;
Στη διάρκεια της τριήμερης κατάθεσής του και επικαλούμενος προς επίρρωσιν των λεγομένων του τηλεφωνικές συνομιλίες και μηνύματα ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, ο Ρεζά Ζαράμπ εμφανίσθηκε ως το κλειδί σ’ ένα εκτεταμένο δίκτυο εταιρειών της Τουρκίας, του Ιράν και των Εμιράτων, το οποίο δημιουργήθηκε χάρη στις επαφές του με τις κυβερνήσεις της Τουρκίας και του Ιράν καθώς και χάρη στις εμπορικές ικανότητές του.

Προικισμένος για το εμπόριο
Γεννημένος στο Ιράν και έχοντας φθάσει παιδί στην Τουρκία, ο Ζαράμπ κατέθεσε πως άρχισε το εμπόριο τσαγιού από τα 16 του, πριν εργασθεί για δύο χρόνια με τον πατέρα του σε μια εταιρεία συναλλάγματος που αυτός ο τελευταίος είχε στο Ντουμπάι.
Στη συνέχεια άρχισε να εργάζεται για λογαριασμό του, δημιουργώντας εταιρείες στον κατασκευαστικό τομέα, τις θαλάσσιες μεταφορές και το συνάλλαγμα.
Η ιδέα να βοηθήσει την Τεχεράνη να παρακάμψει τις αμερικανικές κυρώσεις θα έρθει από έναν τούρκο κοσμηματοπώλη, ο οποίος είχε αρχίσει να μετατρέπει το ιρανικό ασήμι σε χρυσάφι και να το ξαναπουλάει στη συνέχεια έναντι συναλλάγματος, επιτρέποντας έτσι να κρύβεται η ιρανική προέλευση των κεφαλαίων.
Για να επιβληθεί στο εμπόριο αυτό, ο Ρεζά Ζαράμπ, ο οποίος ήταν ήδη γνωστός στην Τουρκία για τον πολυτελή τρόπο ζωής του και για τον γάμο του με μια διάσημη τουρκάλα τραγουδίστρια, χρησιμοποιεί τις σχέσεις του.
Γράφει μια επιστολή στον τότε πρόεδρο του Ιράν, τον Μαχμούντ Αχμαντινεζάντ. Υποστηρίζει πως θέλει να βοηθήσει την «πολυαγαπημένη πατρίδα» του στον «οικονομικό τζιχάντ» που διεξάγει για να χαλαρώσει το δίχτυ των κυρώσεων που στραγγαλίζουν τότε την Τεχεράνη, και επικαλείται «μισό αιώνα πείρα της οικογένειας Ζαράμπ στο συνάλλαγμα».
Το εμπόριό του με στόχο την παράκαμψη των κυρώσεων απογειώνεται αληθινά το 2012, όταν συνεργάζεται με τις τράπεζες Sarmayeh του Ιράν και Halkbank της Τουρκίας, βοηθούμενος από τον υπουργό Τσαγκλαγιάν που είχε δωροδοκηθεί.
Μεταφέροντας αποσκευές γεμάτες χρυσό στο Ντουμπάι και στη συνέχεια –όταν οι αμερικανικές κυρώσεις στα μέσα του 2013 βάζουν στόχο ειδικά τις πωλήσεις χρυσού– μέσω ενός εικονικου εμπορίου τροφίμων και φαρμάκων, οι δουλειές του ευημερούν.

«Καλύτερος εξαγωγέας» της Τουρκίας
Όμως το οικοδόμημα καταρρέει τον Δεκέμβριο 2013, όταν η τουρκική αστυνομία ανακαλύπτει το λαθρεμπόριο. Παραιτούνται τέσσερις υπουργοί, μεταξύ των οποίων ο Ζαφέρ Τσαγκλαγιάν, και ο Ρεζά Ζαράμπ περνάει δύο μήνες στη φυλακή.
Έπειτα από διώξεις δικαστικών και αστυνομικών από τον Ερντογάν, απελευθερώνεται και στις αρχές του 2015 απαλλάσσεται από τις κατηγορίες. Ο Ρεζά Ζαράμπ τιμάται αυτή τη χρονιά με τον τίτλο του «καλύτερου εξαγωγέα» της Τουρκίας, παρουσία αξιωματούχων της τουρκικής κυβέρνησης.
Όμως δεν είχε λογαριάσει την έρευνα που διεξάγεται παράλληλα από την αμερικανική δικαιοσύνη. Οι αμερικανικές αρχές συλλαμβάνουν τον Ζαράμπ το 2016 στη Φλόριντα και στη συνέχεια απαγγέλλουν κατηγορίες σε βάρος άλλων οκτώ υπόπτων, μεταξύ των οποίων ο Τσαγκλαγιάν.
Ο Ρεζά Ζαράμπ προσλαμβάνει μεγαλοδικηγόρους, ανάμεσα στους οποίους ο πρώην δήμαρχος της Νέας Υόρκης Ρούντι Τζουλιάνι.
Ο Ερντογάν, ο οποίος καταγγέλλει μια «πολιτική συνωμοσία» που εξυφάνθηκε από τον εγκατεστημένο στις ΗΠΑ εχθρό του, τον Φετουλάχ Γκιουλέν, πολλαπλασιάζει τις πιέσεις στην Ουάσινγκτον για τον απελευθερώσουν.

Το θέμα της απελευθέρωσης του φαίνεται μάλιστα πως είχε αναφερθεί στη διάρκεια σκοτεινών διαπραγματεύσεων ανάμεσα στην Άγκυρα και τον αμερικανό πρώην σύμβουλο εθνικής ασφαλείας Μάικλ Φλιν.

Έπειτα από 20 μήνες στη φυλακή, στη διάρκεια των οποίων παραδέχθηκε ότι είχε δωροδοκήσει τους δεσμοφύλακες του για να έχει οινοπνευματώδη και να του κάνουν και άλλες χάρες, αυτός ο πατέρας ενός εξάχρονου κοριτσιού αποφάσισε τελικά να συνεργαστεί, ελπίζοντας σε μια ποινή πιο επιεική από τα 95 χρόνια κάθειρξης που διακινδύνευε σε περίπτωση που καταδικαζόταν από ένα ορκωτό δικαστήριο.

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016