Η απόκτηση των γαλλικών φρεγατών [email protected], που έχει δρομολογηθεί, ακόμη και η πρόσφατη συμφωνία για ένταξη της Ελλάδας στο πρόγραμμα ναυπήγησης κορβετών, μαζί με τη Γαλλία και την Ιταλία, δεν θα πρέπει να ακυρώσουν την προσπάθεια που γίνεται εδώ και χρόνια για τη ναύπηγηση “εθνικού πλοίου”. Η Ελλάδα μπορεί να μην έχει τη δυνατότητα να ναυπηγήσει πολεμικά πλοία όπως η [email protected], αλλά μπορεί άνετα να “χτίσει” πλοία που θα καλύπτουν τις διαρκώς αυξανόμενες ανάγκες του Στόλου, για την παρουσία του όχι μόνο στο Αιγαίο , αλλά και έξω απ΄ αυτό.

H προσπάθεια για τη ναυπήγηση εθνικού πλοίου είναι σε εξέλιξη εδώ και χρόνια. Αν και όλες οι κυβερνήσεις αντιμετώπιζαν θετικά αυτή τη προοπτική, καμία μέχρι σήμερα δεν έκανε ούτε ένα βήμα προς τη κατεύθυνση υλοποίησης του.

Ποιο είναι το σχέδιο για το εθνικό πλοίο:

Η Als NSD – Als Naval Ship Designs  σε συνεργασία με την Ελληνική εταιρεία Veritas International με ίδιους πόρους, και με όραμα την αύξηση της αποτρεπτικής ικανότητος των Ενόπλων Δυνάμεων και τη μείωση της εξάρτησης της χώρας μας από το εξωτερικό, έχουν ξεκινήσει εδώ και περισσότερα από 10 χρόνια μια εθνική προσπάθεια για τον σχεδιασμό μιας “οικογένειας” πολεμικών πλοίων για την κάλυψη των αναγκών του Π.Ν. και όχι μόνο.

Η οικογένεια αυτή περιλαμβάνει πολεμικά σκάφη διαφόρων τύπων, από απλό περιπολικό των 65 μέτρων μέχρι και μεγάλη φρεγάτα Άμυνας Περιοχής των 140 μέτρων ως ακολούθως:

  • Als® Class 65 Coast Guard /OPV/Littoral Attack Craft
  • Als® Class 80 OPV/Missile Fast Attack Ship
  • Als® Class 90 OPV/Light Corvette/Corvette (CODAD)
  • Als® Class 100 Littoral Combat Ship (CODAG)
  • Als® Class 115 Surface Combat Ship (CODAG)
    Als
    ® Class 125 Air Defence Frigate (CODAG)
  • Als® Class 140 Air Defence Frigate (CODAG)
  • Als® Class 140 Air Defence Frigate (CODOG)

Μεταξύ άλλων την προσπάθειά  αυτή έχουν συνδράμει:

  • Το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ)
  • Η Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (ΣΝΔ)
  • Στελέχη του Π.Ν.  του Π.Ν. με μακρά διαδρομή και εξαίρετους τίτλους σπουδών και με εμπειρία στην κατασκευή και παραλαβή νέων μονάδων
  • Εξειδικευμένοι οίκοι του εξωτερικού και του εσωτερικού στους διάφορους τομείς

Στο πλαίσιο της ανάπτυξης της σχεδίασης:

  • Έχουν πραγματοποιηθεί στο παρελθόν επανειλημμένες επαφές με εκπροσώπους του ΓΕΝ και ενσωμάτωση των παρατηρήσεών τους σε επίπεδο αρχικής σχεδίασης
  • Έχει διερευνηθεί η δυνατότητα συμμετοχής Ελληνικών εταιριών παροχής αμυντικού υλικού στην υλοποίηση του έργου.
  • Υπάρχει συνεργασία με εξειδικευμένους οίκους του εξωτερικού για την παροχή πληροφοριών και στοιχείων για τα συστήματα πλατφόρμας, όπλων και αισθητήρων, συστημάτων διαχείρισης μάχης, συστημάτων ναυσιπλοΐας, κλπ., απαραίτητα για την εκπόνηση των μελετών και σχεδίων, καθώς επίσης και για την ολοκλήρωση (integration) του οπλικού συστήματος.
  • Υπάρχει συνεργασία με πειραματικές δεξαμενές στην Ελλάδα (Ε.Μ. Πολυτεχνείο) και στο εξωτερικό εάν απαιτηθεί, για την εκτέλεση εκτενών δοκιμών του προτύπου.
  • Έχουν εκπονηθεί διάφορες μελέτες, υπολογισμοί, προδιαγραφές και σχέδια, σε συνεργασία με το ΕΜΠ, ΣΝΔ και εξειδικευμένους οίκους του εξωτερικού και του εσωτερικού στους διάφορους τομείς.

Από τα τέλη του 2009, οπότε ξεκίνησε και η προσπάθειά μέχρι το 2015 έχουν πραγματοποιηθεί αρκετές επαφές, παρουσιάσεις και συζητήσεις με το ΓΕΝ και το ΥΠΕΘΑ. Την ίδια χρονική περίοδο έχουν επίσης πραγματοποιηθεί πολυάριθμες παρουσιάσεις στα έντυπα και ηλεκτρονικά ΜΜΕ. Παρουσιάσεις του Εθνικού πλοίου έχουν επίσης πραγματοποιηθεί στο Εθνικό Πολεμικό Μουσείο, στο Ελληνικό Ινστιτούτο Ναυτικής Τεχνολογίας (ΕΛΙΝΤ), κλπ.

Ένας ή και περισσότεροι τύποι της οικογένειας πολεμικών πλοίων τα οποία έχουν σχεδιαστεί, κάλλιστα θα μπορούσαν να αποτελέσουν το προϊόν ενός εγχώριου προγράμματος ανάπτυξης πολεμικού πλοίου, προσαρμοσμένου στις Ελληνικές απαιτήσεις.

Ένα τέτοιο πρόγραμμα αποτελεί και το σχέδιο της Als® Class 100 Littoral Combat Ship, εκτοπίσματος 2.900 περίπου τόνων το οποίο έχει αναπτυχθεί σε συνεργασία με τη Σχολή Ναυτικών Δοκίμων (ΣΝΔ) και το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο (ΕΜΠ).

Το πρόγραμμα αυτό το οποίο το 2013/2014 είχε προχωρήσει σημαντικά σε επίπεδο σχεδίασης και ενσωμάτωσης των παρατηρήσεων και απαιτήσεων του ΓΕΝ, ιδιαίτερα στο σκέλος της ικανοποίησης των επιχειρησιακών απαιτήσεών του στη ΝΑ Μεσόγειο, μετεξελίχθηκε στη συνέχεια κατόπιν απαίτησης του ΥΠΕΘΑ/ΓΕΕΘΑ, στην Φρεγάτα Άμυνας Περιοχής Als® Class 125, πλήρους εκτοπίσματος 5.000 τόνων. Η προσπάθεια αυτή θεωρήθηκε πολύ σημαντική και η οποία θα απέδιδε το δικό μας Ελληνικό Εθνικό πλοίο προσαρμοσμένο στη νέα γεωπολιτική κατάσταση στη ΝΑ Μεσόγειο. Η πρόταση που υποβλήθηκε για την εκπόνηση της βασικής σχεδίασης δεν προχώρησε.

Ο ρόλος τον οποίον καλείται να διαδραματίσει το Π.Ν. στην ειρήνη και στον πόλεμο είναι γνωστός και εξαιρετικά σημαντικός για την υπεράσπιση της εθνικής κυριαρχίας και των εθνικών συμφερόντων της χώρας μας. Παρά ταύτα, η παρουσιαζόμενη στα ΜΜΕ προσέγγισή στην απόκτηση των μέσων που θα επιτρέψουν στο Π.Ν. να φέρει εις πέρας την αποστολή του κρίνεται σε ένα βαθμό συντηρητική,  ανεπαρκής και εξαιρετικά δαπανηρή.

Είναι αλήθεια ότι η σχεδίαση ενός σύγχρονου πολεμικού πλοίου αποτελεί ένα σύνθετο, πολύπλοκο εγχείρημα, το οποίο ενέχει ιδιαίτερα υψηλό τεχνολογικό ρίσκο, ακόμα και για χώρες ή ναυπηγεία με ιδιαίτερα πλούσια εμπειρία και παράδοση στον χώρο. Αυτό όμως δεν μπορεί να αποτελέσει άλλοθι για την αδράνεια που επιδεικνύουμε, όταν χώρες μικρότερου μεγέθους ή ασύγκριτα μικρότερης ναυτικής παράδοσης το τολμούν. Είναι γνωστό ότι στην χώρα μας έχουν μελετηθεί, σχεδιαστεί και κατασκευαστεί  στο παρελθόν εκτός των εμπορικών και σύγχρονα πολεμικά πλοία και μάλιστα με μεγάλη επιτυχία. Η λύση δεν είναι να αγοράζουμε ξένα σκάφη, τα οποία έχουν μελετηθεί και κατασκευαστεί από ξένους και τα οποία στις περισσότερες των περιπτώσεων δεν καλύπτουν τις ανάγκες του Π.Ν. αλλά να προσπαθήσουμε να αναπτύξουμε την εγχώρια αμυντική μας βιομηχανία. Ένα καλό παράδειγμα προσπάθειας για ανάπτυξη της εγχώριας αμυντικής της βιομηχανίας είναι η Τουρκία. Οι περισσότερες χώρες έχουν ήδη ξεκινήσει την προσπάθεια για ανάπτυξη εθνικών πολεμικών πλοίων, με ό,τι αυτό συνεπάγεται.

Το θέμα της Ελληνικής αμυντικής βιομηχανίας είναι θέμα Εθνικό και έτσι θα πρέπει να το βλέπουμε όλοι, πολίτες και κυβερνώντες.

Θα πρέπει κάποτε οι αμυντικές μας δαπάνες να είναι προς την κατεύθυνση να δίνουν δουλειά στα Ελληνικά χέρια και να αναπτύσσουν την ελληνική και όχι τις συμμαχικές οικονομίες.

Αυτό το οποίο σταμάτησε το 2015, μπορεί να επανακιννήσει, ώστε σταδιακά να προχωρήσουμε στη μείωση της εξάρτησης της χώρας μας από το εξωτερικό και του κόστους των εξοπλιστικών προγραμμάτων. Συνεργασίες με χώρες με παρόμοιες ανάγκες είναι θεμιτές και είναι δυνατόν να επιδιωχθούν και να επιτευχθούν.

Λαμβανομένης επιπλέον υπόψη της στενότητας οικονομικών πόρων για μεγάλο χρονικό διάστημα στο μέλλον, προκύπτει η αναγκαιότητα για στροφή σε εγχώριες λύσεις χαμηλού κόστους και άμεση επανέναρξη του προγράμματος σχεδίασης και κατασκευής του Εθνικού Πλοίου εκμεταλλευόμενοι το εγχώριο δυναμικό (βιομηχανία, επιστημονικούς φορείς) και τις δεξιότητες και ικανότητες των Ελλήνων.

Οι κύριοι λόγοι της ανάπτυξης ενός πολεμικού σκάφους στην Ελλάδα, είναι οι εξής:

  • Αύξηση της αποτρεπτικής ικανότητος των Ενόπλων Δυνάμεων
  • Μείωση της εξάρτησης της χώρας μας από το εξωτερικό και του κόστους των εξοπλιστικών προγραμμάτων, όπως σοφά έχουν κάνει και οι γείτονές μας
  • Αύξηση του ποσοστού κάλυψης των εξοπλιστικών αναγκών των Ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων από την εθνική αμυντική βιομηχανία, η οποία θα έχει σαν αποτέλεσμα την αύξηση του ΑΕΠ, την επανάκτηση θέσεων εργασίας που χάθηκαν στα χρόνια της κρίσης, τη μεγιστοποίηση της εγχώριας προστιθέμενης αξίας και την αύξηση της απασχόλησης σε κλάδους υψηλής τεχνολογίας. Χαρακτηριστικά αναφέρεται ότι η Τουρκία από το ποσοστό 20% στην κάλυψη των εξοπλιστικών της αναγκών έφθασε ήδη στο 65% (στοιχεία του 2018) και εκτιμάται ότι θα φτάσει στο 75% το 2023.
  • Σχεδίαση σκαφών σύμφωνα με τις ειδικότερες επιχειρησιακές ανάγκες του Π.Ν.
  • Αξιοποίηση της ήδη υπάρχουσας γνώσης και εμπειρίας στον χώρο της αμυντικής βιομηχανίας.
  • Αντικατάσταση των παλαιών μονάδων του στόλου
  • Χρησιμοποίηση παλαιών όπλων και αισθητήρων από παλαιά σκάφη
  • Δημιουργία προϋποθέσεων για σχεδίαση και κατασκευή σκαφών για εξαγωγή

Πρόσφατη εξέλιξη του θέματος, είναι ότι τον Σεπτέμβριο του 2019 υποβλήθηκε στο Π.Ν. νέα πρόταση για την ανάπτυξη ενός «Εθνικού Πλοίου» Σύμφωνα με αυτή το Π.Ν. θα επιλέξει έναν από τους προτεινόμενους τύπους για περαιτέρω ανάπτυξη μέχρι το επίπεδο σχεδίασης που θα κριθεί σκόπιμο. Η πρόταση εκκρεμεί.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι με την διαδικασία αυτή θα κερδηθεί πολύτιμος χρόνος, αφού ενδιάμεσα πιθανότατα θα έχει ανασυγκροτηθεί ένα Ναυπηγείο Αμυντικών Κατασκευών, ώστε να είναι δυνατή η αποτελεσματική κατασκευή πολεμικών πλοίων στην Χώρα μας. Σε αυτή την περίπτωση το κόστος κατασκευής στην Ελλάδα θα μπορούσε να είναι έως και 30% χαμηλότερο από το αντίστοιχο του εξωτερικού, σε απόλυτους αριθμούς άνω των 600 εκ. Ευρώ, Η διαφορά αυτή δικαιολογεί και την ανάληψη σχετικού ρίσκου.

Θεωρούμε ότι είναι σκόπιμο και απολύτως αναγκαίο και ανεξάρτητα από τη διαφαινόμενη απόφαση της Κυβέρνησης για προμήθεια φρεγατών από το εξωτερικό, η χώρα μας να προχωρήσει στη μελέτη και κατασκευή των δικών της σκαφών Ελληνικής σχεδίασης και κατασκευής, όχι ανταγωνιστικά  αλλά συμπληρωματικά το οποίο θα έχει σαν αποτέλεσμα την ανάσταση της εθνικής μας αμυντικής βιομηχανίας που τα τελευταία χρόνια «πνέει τα λοίσθια» σαν αποτέλεσμα της οικονομικής κρίσης και όχι μόνο.

Η Ελληνική πρόταση για την κάλυψη του υπάρχοντος κενού μεταξύ των πυραυλακάτων κλάσης Ρουσσέν και των φρεγατών κάλλιστα  θα μπορούσε να είναι η Als Class 90 Corvette, ένα σύγχρονο σκάφος με μεγάλη δύναμη πυρός. Μια ρεαλιστική και ταυτόχρονα οικονομική πρόταση, συμπληρωματική της διαφαινόμενης απόφασης για προμήθεια φρεγατών από το εξωτερικό.

Μια άλλη συμπληρωματική πρόταση είναι η άμεση προώθηση της σχεδίασης Als Class 100 μέσω της Ελληνικής Πολιτείας – ΥΠΕΘΑ στο πρόγραμμα της Ευρώ-Κορβέτας (European Patrol Corvette). Θα πρέπει να λάβουμε επίσης υπόψη το γεγονός ότι η ΕΕ αποφάσισε από το 2018 να διαθέσει σημαντικά οικονομικά κονδύλια από τον Κοινοτικό προϋπολογισμό (13 δις ευρώ για 7 χρόνια μετά το 2020) για την κάλυψη αναγκών έρευνας και ανάπτυξης των ευρωπαϊκών αμυντικών βιομηχανιών. Και σε αυτό θα πρέπει να είμαστε παρόντες.

Είναι βέβαιο ότι υπό κατάλληλες συνθήκες και με τη βοήθεια και αρωγή της Ελληνικής Πολιτείας, θα αποκτήσουμε τη δυνατότητα να εκσυγχρονίσουμε τον στόλο μας βασιζόμενοι στις αρετές και ικανότητες του ελληνικού λαού. Αυτές τις αρετές που μαζί με την τόλμη και την εφευρετικότητα δημιούργησαν οι πρόγονοί μας στην αρχαιότητα το μέγα «της Θαλάσσης Κράτος» και εξασφάλισαν την Ελληνική κυριαρχία στον παγκόσμιο θαλάσσιο χώρο.

Με σκοπό την αύξηση της αποτρεπτικής ικανότητος του Πολεμικού μας Ναυτικού και της απεξάρτηση  της χώρας μας από το εξωτερικό και λαμβάνοντας υπόψη της στενότητας οικονομικών πόρων για μεγάλο χρονικό διάστημα στο μέλλον, μια πρόταση για δημιουργία  ενός ειδικού ταμείου δωρεών από απλούς πολίτες και κύρια από τον εφοπλιστικό τομέα της χώρας μας, για την αρχική χρηματοδότηση του Εθνικού μας Πλοίου, ίσως είναι η πλέον ενδεδειγμένη λύση.

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016