Του Μιχάλη Ψύλου

από την εφημερίδα Δημοκρατία

Ο διάσημος Τούρκος δημοσιογράφος Σεντάτ Εργκίν δεν διστάζει να εκφράσει την αντίθεσή του στα άθλια σχέδια Ερντογάν για την μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί: Η Τουρκία έχει υπογράψει από το 1982 τη διεθνή Σύμβαση της UNESCO για την Προστασία της Παγκόσμιας Πολιτιστικής και Φυσικής Κληρονομιάς και από το 1985 η Αγιά Σοφιά και οι  Ιστορικές Περιοχές της Κωνσταντινούπολης συμπεριλήφθηκαν στη λίστα, γράφει ο Εργκίν στη Hurriyet  ,εκφράζοντας σαφώς την αντίθεσή του στα σχέδια του Τούρκου Προέδρου. « Η Τουρκία, βάσει της σύμβασης, έχει αναλάβει σημαντικές δεσμεύσεις για την προστασία αυτών των μνημείων» λέει ο Σεντάτ Εργκίν ,υπενθυμίζοντας ότι τα άρθρα 96  και 98 της Συμβασης ορίζουν  σαφώς ότι «η ακεραιότητα και η πρωτοτυπία του μνημείου  δεν πρέπει να καταστραφεί»,αλλά και «τα όποια ρυθμιστικά μέτρα  ληφθούν πρέπει να διασφαλίζουν ότι το μνημείο προστατεύεται από κοινωνικές, οικονομικές και άλλες πιέσεις ή αλλαγές που, μαζί με την ακεραιότητα ή / και την πρωτοτυπία του, μπορούν να επηρεάσουν αρνητικά την Ανώτερη Οικουμενική Αξία του»
Ο αρθρογράφος της Hurryet  δεν είναι ο μόνος Τούρκος διανοούμενος που αντιτάσσεται στα σχέδια του Ερντογάν .
Ο συγγραφέας Εζγκέν Ακάρ έχει γράψει το τελευταίο διάστημα επτά άρθρα στην Cumhuriyet  για την ιστορία της Αγιά Σοφιάς και το γεγονός ότι ο ίδιος ο ιδρυτής της σύγχρονης Τουρκίας, Κεμάλ Ατατούρκ αποφάσισε την μετατροπή του ναού σε Μουσείο στις 24 Νοεμβρίου 1934. Ο Ακάρ απορρίπτει μάλιστα με αδιάσειστα στοιχεία την παραφιλολογία συνεργατών του Ερντογάν ότι δήθεν «πλαστογραφήθηκε» η υπογραφή του Κεμάλ Ατατούρκ στο έγγραφο.
Στο ίδιο μήκος κύματος και ο διάσημος συγγραφέας Σινάν Μεϊντάν είχε τη γενναιότητα να εμφανιστεί σε τουρκικό τηλεοπτικό δίκτυο και να καταγγείλει τα σχέδια του Ερντογάν για την Αγιά Σοφιά. « Η απόφαση να γίνει η Αγιά Σοφιά  μουσείο ανήκει στον ίδιο τον Ατατούρκ .Με πρωτοβουλία του Ατατούρκ άλλωστε στις 25 Φεβρουαρίου 1925 το τουρκικό κοινοβούλιο ψήφισε νόμο με τον οποίο  ′′ η χρήση της θρησκείας στην πολιτική είναι έγκλημα προδοσίας της χώρας ′′ .Η  ιστορία έδειξε πόσο δίκιο είχαν αυτοί που έχτισαν την τουρκική δημοκρατία» είπε με έμφαση ο Μεϊντάν,στρέφοντας τα βέλη του στον Τούρκο πρόεδρο .
Ο Σινάν Μεϊντάν έγραψε επίσης ένα βαρυσήμαντο άρθρο στην εφημερίδα Sözcü  με ιστορικά και νομικά στοιχεία κατά της μετατροπής της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί και ο Σεντάτ Εργκίν κάλεσε όλα τα μέλη του Συμβουλίου της Επικρατείας  να το διαβάσουν  πριν λάβουν την  απόφαση της 2ας Ιουλίου για να παραπέμψουν την υπόθεση στον …Ερντογάν !
Πολιτικοί αντίπαλοι του Ερντογάν τον κατηγορούν ευθέως ότι παίζει παιχνίδια με την πολιτιστική κληρονομιά της Τουρκίας, προκειμένου να αποσπάσει την προσοχή από τις οικονομικές προκλήσεις που θέτει η κρίση του κορωνοϊού. Ο Αχμέτ Νταβούτογλου , πρώην πρωθυπουργός που τώρα ηγείται ενός συντηρητικού κόμματος της αντιπολίτευσης, προειδοποίησε μάλιστα τον Ερντογάν να σταματήσει να χρησιμοποιεί  τα ιερά μας μέρη και τα κοινά σύμβολα μας ως μοχλό πίεσης κάθε φορά που αντιμετωπίζει προβλήματα».
Η Cumhuriyet δημοσίευσε επίσης πρωτοσέλιδα τη δήλωση της εκπροσώπου του Ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών Μαρίας Ζαχάροβα ( και υποψήφιας πρέσβεως της Μόσχας στην Αθήνα) ότι  “η Αγία Σοφία βρίσκεται στη λίστα  της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO και πρέπει να ικανοποιηθούν όλες οι απαιτήσεις σχετικά με αυτό το καθεστώς και με βάση τους ισχύοντες διεθνείς νομικούς κανονισμούς στον τομέα των μνημείων παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO”.

Φωνή βοώντος εν τη ερήμω; Πολύ πιθανό! Ο Ερντογάν δεν αποκλείεται να κάνει πράξη «το παλιό του καπρίτσιο» -όπως γράφει η Le Monde και να ανακοινώσει στις 15 Ιουλίου,ανήμερα της επετείου της απόπειρας πραξικοπήματος του 2016 ,την  μετατροπή της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί. Σύμφωνα με πληροφορίες από τους Τούρκους συναδέλφους «ο Ερντογάν σχεδιάζει να οργανώσει  μια μεγάλη προσευχή στην Αγία Σοφία στις 15 Ιουλίου για να δείξει την…αποστασιοποίησή του από τη Δύση. Εφέτος το …τρόπαιο στους εορτασμούς για την καταστολή του πραξικοπήματος θα είναι η θρησκεία ,ενώ πέρυσι ήταν στο επίκεντρο των εκδηλώσεων  η απόκτηση των ρωσικών αντιαεροπορικών πυραύλων S-400».
Δεν αποκλείεται βέβαια ο Ερντογάν -γνωστός για τα Οθωμανικά παζάρια του- να  χρησιμοποιήσει την Αγία Σοφία ως θέμα συζήτησης «για να υπενθυμίσει στους ψηφοφόρους του  γιατί πρέπει να τον στηρίξουν και γιατί πρέπει να συνεχίσουν να φοβούνται τις κοσμικές ελίτ της Τουρκίας», όπως λέει ο Σονέρ Τσαγκάπταϊ, διευθυντής του τουρκικού προγράμματος στο Ινστιτούτο της Ουάσιγκτον.

Με μπόλικη δόση ειρωνείας η γαλλική Le Monde γράφει ότι «η προσθήκη ενός επιπλέον τζαμιού στα 84.684 ήδη υπάρχοντα στην Τουρκία δεν μπορεί να περιμένει»…«Η αλλαγή αυτή  είναι περισσότερο θέμα λαϊκιστικής προβολής» του Ερντογάν, γράφει η γαλλική εφημερίδα ,καθώς σε πρόσφατη έρευνα που ζήτησε το κυβερνών κόμμα ΑΚΡ  το « 90 % των μελών του τάσσεται υπέρ  της μετατροπής  της Αγιά Σοφιάς σε τζαμί» .Υπενθυμίζει  μάλιστα τη δήλωση του Ερντογάν στις 16 Ιουνίου, ότι «εάν ο Θεός το θέλει, θα προσευχόμαστε στην Αγία Σοφία» καθώς και προηγούμενη δήλωση του το 2019, με την οποία είχε χαρακτηρίσει τη μετατροπή της σε μουσείο ως «μεγάλο λάθος» και την οποία πρέπει να …διορθώσει.
«Παθιασμένος με την ιστορία, ο Ερντογάν  δεν έχει κανένα πρόβλημα να ταυτιστεί με τους Οθωμανούς σουλτάνους, ειδικά τον ‘Κατακτητή’, του οποίου το άλογο είναι έτοιμος να καβαλήσει, προκειμένου να ενισχύσει τη φθίνουσα δημοτικότητά του στις εκλογές», σημειώνει η Le Monde προσθέτοντας ότι εκφράσεις  όπως «σπάζοντας τις αλυσίδες», «ξεφορτώνοντας  το λουρί που πέρασε η Δύση γύρω από τους Τούρκους όταν ιδρύθηκε η Δημοκρατία το 1923”, είναι λατρεμένες  αναφορές των Ισλάμο-συντηρητικών
Οπως γράφει το αμερικανικό περιοδικό Foreign Policy  άλλωστε  « πρόθεση του Ερντογάν  είναι η  ενίσχυση του εθνικιστικού ισλαμισμού στην Τουρκία, κάτι που πολιτικά θα του δώσει ένα σημαντικό πλεονέκτημα, τώρα που η δημοτικότητα του κόμματός του και η δική του έχει μειωθεί σημαντικά λόγω των σημαντικών οικονομικών και κοινωνικών προβλημάτων στην Τουρκία. Η επανισλαμοποίηση της Τουρκίας αποτελεί ξεκάθαρη επιλογή για τον Ερντογάν.Αλλά για τους Χριστιανούς όλου του κόσμου και τη μικρή χριστιανική μειονότητα της Τουρκίας η μετατροπή της Αγίας Σοφίας σε τζαμί σημαίνει την κατάρρευση της ειρηνικής συνύπαρξης των πιστών που ανήκουν σε διαφορετικές θρησκείες… Η στενόμυαλη, μηδενικού αποτελέσματος, μη ανοχή δεν αποτελεί λύση».
Στο ίδιο μήκος κύματος το Newsweek  καταγγέλει την πρόθεση του Τούρκου Προέδρου να μετατρέψει την Αγία Σοφία σε τζαμί και τον καλεί να μην το πράξει διότι «θα έχει αρνητική επίδραση στις σχέσεις Χριστιανών – Μουσουλμάνων ενώ γενικότερα, θα υπονομεύσει τον διαθρησκευτικές  σχέσεις στη Μέση Ανατολή και σε άλλα μέρη του κόσμου»…Ισως αυτό όμως να είναι και το ευρύτερο ηγεμονικό  σχέδιο του μεγαλομανούς Σουλτάνου …

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016