Σαν σήμερα το 1947 ανακοινώνεται το δόγμα Τρούμαν, που ίσχυσε και για την Ελλάδα. Οι Αμερικανοί διαδέχονται τους Βρετανούς στην προσπάθεια για την κυριαρχία στον κόσμο.Το Δόγμα Τρούμαν και το Σχέδιο Μάρσαλ που το συνόδευσε γίνονται συχνά αντικείμενο συζήτησης στην Ελλάδα σήμερα απ΄ όσους αναμένουν ίσως κάτι αντίστοιχο ως…σωτηρία. Άλλες εποχές,άλλες συγκυρίες και τελικά δεν μπορεί κανείς να περιμένει πάντα σωτηρία απ΄ αλλού…

Βέβαια υπάρχουν και οι φοβερές…συμπτώσεις. Για να φθάσουμε στο Δόγμα Τρούμαν και στην αμερικανική βοήθεια είχε προηγηθεί η περίφημη έκθεση Πόρτερ!

Ο Αμερικανός πρόεδρος Τρούμαν είχε στείλει  στην Ελλάδα έναν απεσταλμένο του,τον Πωλ Πόρτερ για  να συντάξει μία έκθεση στην οποία θα αποφαινόταν αν έπρεπε να πάρουμε αμερικανική βοήθεια.Τα όσα έγραψε τότε,το 1947,είναι σαν να είναι γραμμένα σήμερα!

Το Δόγμα Τρούμαν

Σύμφωνα με κάποιους το Δόγμα Τρούμαν είναι επί της ουσίας η έναρξη του Ψυχρού Πολέμου.

Ο διπλωμάτης Τζορτζ Κέναν είχε πει ότι το Δόγμα Τρούμαν ήταν η “Θεωρία της Ανάσχεσης”. Τι έλεγε αυτό το Δόγμα Τρούμαν;

“Οι ΗΠΑ διακήρυξαν ότι θα υποστηρίξουν «τους ελεύθερους ανθρώπους που αντιστέκονται στην προσπάθεια υποταγής τους σε ένοπλες μειοψηφίες ή εξωτερικές πιέσεις». Ο Τρούμαν αναφερόταν φυσικά στην Σοβιετική Ένωση και στην προσπάθειά της να ελέγξει χώρες όπως το το Ιράν, την Τουρκία και την Ελλάδα.

Ο αμερικανός πρόεδρος  ανακοίνωσε το Δόγμα στις 12 Μαρτίου του 1947, απευθυνόμενος στο κογκρέσο. Στην Ελλάδα ο εμφύλιος πόλεμος ήταν σε εξέλιξη.

Ο Τρούμαν είπε πως «εάν η Ελλάδα και η Τουρκία δεν λάμβαναν τη βοήθεια, τότε ήταν αναπόφευκτο να πέσουν στον κομουνισμό κι αυτό θα άνοιγε τον ασκό του Αιόλου για όλη την περιοχή».

Στις 10 Μαΐου 1947 το Κογκρέσο ενέκρινε το σχέδιό του και στις 22 Μαΐου έγινε νόμος του αμερικανικού κράτους. Η στρατιωτική και οικονομική βοήθεια που δόθηκε σε Ελλάδα και Τουρκία ανήλθε στα 400 εκατομμύρια δολάρια.

Μαζί με το Δόγμα Τρούμα ήρθε και  το Σχέδιο Μάρσαλ, από τον αμερικανό υπουργό Εξωτερικών Τζορτζ Μάρσαλ, το οποίο αποσκοπούσε στην παροχή βοήθειας στις κατεστραμμένες από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο χώρες της Ευρώπης για την ανόρθωσή τους. Συνολικά, από το 1948 έως το 1951, οι Αμερικανοί δαπάνησαν 13 δισεκατομμύρια δολάρια. Η χώρα μας έλαβε, υπό μορφή δωρεών, 706,7 εκατομμύρια δολάρια.

Η έκθεση Πόρτερ

Πριν ανακοινωθεί το Δόγμα Τρούμαν η Ελλάδα είχε περάσει από…αξιολόγηση! Την οποία έκανε ο απεσταλμένος του Τρούμαν στην Ελλάδα Πωλ Πόρτερ.

Ήταν επικεφαλής της “Αποστολής Οικονομικής Έρευνας” και  έπρεπε να συντάξει μία έκθεση στην οποία θα αποφαινόταν αν έπρεπε να πάρουμε βοήθεια από τις ΗΠΑ.

Χρειάστηκαν  δυο μήνες για να συντάξει την έκθεσή του. Στις 28 Μαρτίου 1947 την κατέθεσε στη Βουλή των ΗΠΑ.

Τι έγραψε; Διαβάστε και θα διαπιστώσετε ότι από το τότε τίποτα δεν άλλαξε:

•«Υπάρχει μεγάλη ανομοιομορφία εις το βιοτικόν έπίπεδον και τα εισοδήματα ανά την Ελλάδα. Οι κερδίζοντες, δηλαδή οι βιομήχανοι, οι έμποροι, οι κερδοσκόποι και οι μαυραγορίται, διάγουν εν πλούτω και χλιδή, το πρόβλημα δε αυτό ουδεμία κυβέρνησις το αντιμετώπισεν αποτελεσματικώς. Εν τω μεταξύ αι λαϊκαί μάζαι περνούν μίαν αθλίαν ζωή. Οι κερδίζοντες είναι σχετικώς ολίγοι τον αριθμόν και ο συνολικός πλούτος των, περιερχόμενος εις το σύνολον του πληθυσμού θα επέφερεν ελάχιστην βελτίωσιν των γενικών συνθηκών διαβιώ­σεως. Αλλ’ ο πολυτελής τρόπος ζωής των εν μέσω της πτώχειας, συντείνει εις το να εξοργίζη τας μάζας και να υπογραμμίζη την δυστυχίαν των πτωχών”.

•”Υπάρχει εις την χώραν σημαντικόν ποσοστόν συγκεκαλυμμένης ανεργίας, δεδομένου ότι τα 20% του πληθυσμού χρησιμοποιούνται υπό του κράτους ή εξαρτώνται εξ αυτού. Τα χαμηλότατα επίπεδα ζωής των δημοσίων υπαλ­λήλων, των συνταξιούχων και των άλλων μισθοβιώτων αποτελούν ένα σημαντικό παράγοντα, ο οποίος συμβάλλει εις την πολιτικήν και κοινωνικήν έντασιν που χαρακτηρίζει σήμερον την Ελλάδα”.

•”Ουδέν μέτρον ελήφθη από της απελευθερώσεως δια να δοθή χρήσιμος εργασία εις τους δυναμένους να εργασθούν από το ευρύ αυτό στρώμα του πληθυσμού.

•”Δύο και ήμισυ έτη μετά την απελευθέρωσιν η Ελλάς ευρίσκεται εις μί­αν κατάστασιν νεκρώσεως παρά την ουσιαστικήν εξωτερικήν βοήθειαν και την αρμοδίαν εξωτερικήν καθοδήγησιν”.

•”Σημαντικά ποσά ξένου συναλλάγματος εσπαταλήθησαν κατά το παρελθόν έτος [1946] εις εισαγωγάς ειδών πολυτελείας, εις πώλησιν χρυσών λιρών από το κράτος και εις πράξεις επί του νομίσματος εις την μαύρην  αγοράν.»

Πιο συγκλονιστικές είναι οι διαπιστώσεις που έκανε  στο αμερικανικό περιοδικό Κόλιερς (Σεπτέμβριος 1947) τις εντυπώσεις του από την Ελλάδα ως εξής (Σπ. θεοδωρόπουλου, Απ’ το δόγμα Τρούμαν στο δόγμα Χούντα, Αθήνα Ι 977, σελ. 64-65):

«Απ’ ό, τι μπόρεσα να διαπιστώσω, η κυβέρνηση δεν έχει καμιάν άλλη πολιτική πρακτική από το να ζητάει συνέχεια ξένη βοήθεια για να διατηρεί την εξουσία της και να διασώζει συνέχεια τα προνόμια μιας μικρής κλίκας εμπό­ρων και τραπεζιτών, οι οποίοι αποτελούν την αόρατη εξουσία στην Ελλάδα.

Η κλίκα αυτή είναι αποφασισμένη να υπερασπίσει με κάθε μέσο τα οικονομικά της συμφέροντα και δεν ενδιαφέρεται καθόλου για το τι μπορεί να στοιχίσει αυτό στην οικονομία της χώρας. Τα μέλη αυτής της κλίκας επιθυμούν να διατηρήσουν άθικτο ένα φορολογικό σύστημα που τους ευνοεί, με αληθινά σκανδαλώδη τρόπο. Αντιτίθενται στον έλεγχο συναλλάγματος, γιατί αυτό θα τους εμποδίσει να εξάγουν τα κέρδη τους στις τράπεζες του Καΐρου και της Αργεντινής. Δεν διανοήθηκαν ποτέ να επενδύσουν τα κέρδη τους στη δική τους χώρα για να βοηθήσουν στην αναστήλωση της εθνικής οικονομίας.

…Οι περισσότεροι απ’ αυτούς είναι άνθρωποι πολύ ευχαριστημένοι, που μιλάνε πολύ καλά τ’ αγγλικά. Είναι πάντοτε πρόθυμοι, όταν πρόκειται να εξυπηρετήσουν την αμερικανική αποστολή για τα δικά τους συμφέροντα. Θυμάμαι ακόμα ένα από τα πιο επίσημα γεύματα ενός από τους σημαντικότερους τραπεζίτες, που με είχε καλέσει στη βίλα του των Αθηνών. Είχε τρεις σερβιτόρους με λιβρέα, μια ποικιλία απ’ τα πιο φίνα κρασιά και φαγητά διάφορα, περίφημα γαρνιρισμένα. Κατά τη διάρκεια του γεύματος, ένας από τους αντιπροσώπους της κλίκας που ανέφερα άρχισε να εξυμνεί τις ομορφιές της ζωής κοντά στη θάλασσα, καθώς και τις χαρές των αριστοκρατικών σπορ.

Η αντίθεση ανάμεσα στο γεύμα αυτό και στα παιδιά που πεθαίνουν από την πείνα στους δρόμους της Αθήνας είναι πραγματικά τρομερή…».

Τελικά οι ΗΠΑ μέσω της έκθεσης Πόρτερ έκριναν ότι άξιζε τον κόπο να επενδύσουν στην Ελλάδα. Κι έτσι γεννήθηκε το λεγόμενο Δόγμα Τρούμαν,που αν θυμάστε κάποια στιγμή ακούστηκε και για τα τωρινά “πακέτα διάσωσης”. “Αναζητούμε ένα νέο Δόγμα Τρούμαν για την Ελλάδα”,είπαν.Όπως τώρα έτσι και τότε για να …πέσουν τα “πακέτα σωτηρίας” έπρεπε να υπάρξουν δεσμεύσεις. Διαβάστε ποιες ήταν:••

•«Ένας τρόπος αντιμετωπίσεως των προβλημάτων θα ήτο να υπάρξουν, εκτός από μίαν συμβουλευτικήν αποστολήν αντιπροσωπεύουσαν τας Ηνωμένας Πολιτείας, αρκετοί Αμερικανοί και άλλοι ξένοι τεχνικοί, χρησιμοποιούμενοι ως άτομα από την ελληνικήν κυβέρνησιν εις επικαίρους κρατικάς θέσεις (…καί­ριας εκτελεστικάς θέσεις).

Πρέπει να εγκατασταθή Διεύθυνση Εξωτερικού Εμπορίου υπό την αρχηγίαν ξένου τεχνικού…”

•”Η Αμερικανική Αποστολή πρέπει να δύναται να εξασφαλίζη δια διαφόρων τρόπων ότι γίνεται η καλύτερα δυνατή χρήση της αμερικανικής βοηθείας. Θα πρέπει να έχη την εξουσίαν ως τελευταίον μέτρον να διακόπτη ή να περιορίζη την οικονομικήν βοήθειαν όχι μόνο γενικώς, αλλά και εις την περίπτω­σιν οιουδήποτε σχεδίου ή ενεργείας, οσάκις καθίσταται προφανές ότι οι όροι της βοηθείας δεν ετηρήθησαν”.

•”Η Αμερικανική Αποστολή θα πρέπει να συμμετέχη εις την ανάπτυξιν της πολιτικής εσόδων και εξόδων (της ελληνικής κυβερνήσεως). Θα απαιτηθή η εκ μέρους της έγκρισις του προϋπολογισμού πριν ούτος τεθή εν ισχύι.”

•”Το πρόγραμμα εισαγωγών το όποιον θα ετοιμάζεται υπό την επίβλεψιν τής Διευθύνσεως Εξωτερικού Εμπορίου θα πρέπει να εφαρμόζεται μόνον μετά την έγκρισιν υπό τής αποστολής.»

Militaire.gr

                                                                                       

Ο Πάρις Καρβουνόπουλος είναι δημοσιογράφος από το 1986. Από το 1993 καλύπτει το ρεπορτάζ του ΥΠΕΘΑ. Εργάστηκε στον ΑΝΤΕΝΝΑ από το 1991 ως το 2015. Επικεφαλής της ιστοσελίδας Onalert.gr από το 2010 ως τον Ιανουάριο του 2016. Σήμερα είναι στρατιωτικός συντάκτης της Real News και συνεργάτης του Reuters . Επικεφαλής του Militaire.gr από τις 29 Φεβρουαρίου 2016